Rosnąca liczba zachorowań na raka, demencję i inne choroby związane ze starzeniem się społeczeństw oraz zanieczyszczeniem środowiska sprawia, że naukowcy poszukują nowych metod leczenia. Coraz częściej sięgają po rozwiązania inspirowane naturą, nawet tak nieoczywiste jak jad skorpiona.
Jak podaje Science Alert, brazylijski zespół badawczy postanowił przyspieszyć proces poszukiwania nowych leków, wprowadzając wybrane geny do DNA organizmów modelowych. Dzięki temu mogą wytwarzać i testować białka, które występują w jadzie skorpiona, pod kątem ich potencjalnych zastosowań w medycynie.
Nowe możliwości leczenia
Jak wskazuje farmakolożka Eliane Candiani Arantes z Uniwersytetu w São Paulo w rozmowie z Science Alert, badaczom udało się zidentyfikować cząsteczkę w jadzie amazońskiego skorpiona, która wykazuje podobieństwo do substancji występujących w jadach innych gatunków skorpionów i działa na komórki raka piersi. Według Arantes, cząsteczka BamazScplp1 wywołuje martwicę w komórkach nowotworowych, prowadząc do ich pęknięcia, co przypomina działanie niektórych leków stosowanych w chemioterapii.
Naukowcy wykorzystali tzw. ekspresję heterologiczną, czyli technikę polegającą na wprowadzaniu genów do organizmów takich jak bakterie lub grzyby, aby produkować interesujące ich białka w warunkach laboratoryjnych. W tym przypadku zastosowano drożdże Komagataella pastoris jako biologiczne "fabryki" do wytwarzania cząsteczek pochodzących z
Nie tylko skorpion — inne źródła bioaktywnych cząsteczek
Badania są na bardzo wczesnym etapie, jednak naukowcy informują, że dzięki tej samej metodzie udało się również uzyskać cząsteczkę z jadu węża oraz składnika krwi bydła, która wspiera rozwój naczyń krwionośnych. Arantes podkreśliła, że czynnik wzrostu sprzyja powstawaniu nowych naczyń i może być produkowany na większą skalę dzięki ekspresji heterologicznej.
Technika ta pozwala nie tylko na lepsze poznanie bioaktywnych cząsteczek, ale także na eksperymentowanie z ich mutacjami i produkowanie ich w dużych ilościach. Dzięki temu naukowcy mogą szybciej testować potencjalne zastosowania w leczeniu różnych chorób.
Wykorzystanie ekspresji heterologicznej otwiera drogę do odkrywania kolejnych naturalnych metod leczenia, które mogą być ukryte w organizmach zamieszkujących nawet najbardziej niedostępne zakątki świata. Badacze podkreślają jednak, że kluczowe jest zachowanie bioróżnorodności i ochrona środowiska, aby nie utracić potencjalnych źródeł nowych leków, zanim zostaną one odkryte i przebadane.
Magdalena Mateja-Furmanik